ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮಂದಾರ್ತಿ ಇತಿಹಾಸ

ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮಂದಾರ್ತಿ

ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯ ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಂದಾರ್ತಿ.ಇದು ಕೇವಲ ದೇವಾಲಯವಲ್ಲ, ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಕಥೆಯೇ ಒಂದು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥಾನಕ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಭಕ್ತಿಯ, ಶಕ್ತಿಯ, ತಪಸ್ಸಿನ ಮತ್ತು ಶಾಪವಿಮೋಚನೆಯ ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ಕಥನವಾಗಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ,
ಆಗಿನ ಕಾಲದ ನಾಗಲೋಕದ ರಾಜ ಶಂಖಚೂಡ, ಈತ ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ರಾಜನಾಗಿದ್ದ. ಅವನಿಗೆ ಐದು ಸುಂದರ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪುತ್ರಿಯರು ಇದ್ದರು — ದೇವರತಿ, ನಾಗರತಿ, ಚಾರುರತಿ, ಮಂದಾರತಿ ಮತ್ತು ನೀಲರತಿ. ಈ ಐದು ನಾಗಕನ್ಯೆಯರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಧ್ಯೇಯವನ್ನು ದೇವತಾ ಪುರುಷನಾದ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ವರಿಸಲಿಕ್ಕೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಾಗಿ ಐವರು ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ನಂದಿ ದೇವರು ಅವರನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮುಂದಾದನು.

ನಂದಿದೇವನ ಆಕ್ರೋಶ ಮತ್ತು ದೇವರ ಆದೇಶವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ಕಾರಣ, ಅವನು ಶಾಪ ನೀಡಿದ. ಈ ಶಾಪದಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳು ಅಜಗಣೆಯ (ನಾಗಿಣಿ) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದು, ಅನಾತರಿತರಾಗಿ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿದ್ದವು.

ಈ ವೇಳೆಗೆ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಗಿರಿಧಾಮದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಘ್ರಪಾದ ಮಹರ್ಷಿ ಎಂಬ ಪರಮ ತಪಸ್ವಿಯೊಬ್ಬರು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ತನ್ನ ದಿವ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಐದು ನಾಗಕನ್ಯೆಗಳ ಕಥೆಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ತಿಳಿದುಕೊಂಡರು. ಮಹರ್ಷಿಯು ಅವುಗಳಿಗೆ, “ಇಂದು ನಿಮ್ಮ ಶಾಪವು ಒಬ್ಬ ರಾಜವಂಶೀಯನಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳ್ಳುವುದು” ಎಂದು ಆಶೀರ್ವಚನ ನೀಡಿದನು.

ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಅವಂತಿ ದೇಶದ ರಾಜ ದೇವವರ್ಮನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕರಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ರೂಪ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ಬೆಟ್ಟಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಅವನು ಈ ಐದು ನಾಗಕನ್ಯೆಗಳನ್ನ ಕಂಡು, ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಡಿದು ಪಶ್ಚಿಮದತ್ತ ಪ್ರಯಾಣ ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಆದರೆ, ಅವು ಬಟ್ಟೆಯೊಳಗಿನಿಂದ ಜಾರಿ, ಸಮೀಪದ ಪುತ್ತಲಿನ (ಅಂಟುಪುತ್ತಲಿನ) ಬಳಿ ಬಿದ್ದವು. ಈ ಸ್ಥಳವೇ ಇಂದಿನ ಮಂದಾರ್ತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಮಂದಾರತಿ ಎಂಬ ನಾಗಕನ್ಯೆಯು ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದಳು.

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವವರ್ಮನಿಗೆ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ನಾಗಕನ್ಯೆಗಳು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ, ಹೆಮಾದ್ರಿ ನಾಡಿನ ರಾಜಾದಿತ್ಯನ ಪುತ್ರಿ ಜಲಜಾಕ್ಷಿಯವರು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿತು. ರಾಜನು ತಕ್ಷಣವೇ ಆಕೆಯನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ಆಕೆಯ ತಂದೆ ರಾಜಾದಿತ್ಯನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು. ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ರಾಜ, ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನ ದೇವವರ್ಮನಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿ ನೀಡಿ, ಹೆಮಾದ್ರಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ಅವನಿಗೆ ನೀಡಿದನು.

ಮಾಯೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಅದ್ಯಾಯ ಆರಂಭ:

ಸುಂದರ ರಾಣಿಯಾದ ಜಲಜಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ನೋಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಶಾಖ್ಯ ಎಂಬ ತಮಸ ಗುಣದ ದೈತ್ಯನಿಗೆ ಕಾಮೋತ್ಪತ್ತಿಯಾದವು. ಈ ಮಹಿಷನು, ತಪಸ್ವಿ ವ್ಯಾಘ್ರಪಾದಮುನಿಯು ಕಿರಾತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂಸರ್ಗದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ದೈತ್ಯ. ರಾಣಿಯ ನಿರಾಕರಣೆಗೆ ಕೋಪಗೊಂಡ ಅವನು ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾದನು. ತನ್ನ ಪತಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನ ವಿವರಿಸಿದ ರಾಣಿ, ದೇವವರ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಸುದೇವಮುನಿಯ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಳು.

ಮಹಿಷನು ಇದರಿಂದ ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ, ತನ್ನ ಸಹಾಯಕ ಮಹೋದರ ದೈತ್ಯನನ್ನು ಮುನಿಯ ಆಶ್ರಮದ ಮೇಲೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಸುದೇವಮುನಿಯ ತಪೋಬಲದಿಂದ ಅಶಕ್ತ ಪುತ್ತಲು ಮೂಡಿತು. ಈ ಪುತ್ತಲು, ಮಹೋದರನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನುಂಗಿ ಹಾಕಿತು.

ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಮಹಿಷನು ಸ್ವತಃ ಆಗಮಿಸಿ ಹೋರಾಟ ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಜ ದಂಪತಿ ಹಾಗೂ ಸುದೇವಮುನಿಯು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ತಕ್ಷಣವೇ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಿ ತನ್ನ ಭಯಾನಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾಗಿ, ತನ್ನ ಭೂತಗಣಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ಮಹಿಷ ಹಾಗೂ ಅವನ ಸೇನೆಯನ್ನ ಸಂಹಾರ ಮಾಡಲು ಆದೇಶಿಸಿದಳು.

ಕೈಲಾಸದಿಂದ ಧರೆಗಿಳಿದ ಪ್ರಮುಖ ಗಣಗಳು — ವೀರಭದ್ರ, ಹೇಗುಳಿ, ಕಲ್ಲುಕುಟ್ಟಿಗ ಮತ್ತು ಬೊಬ್ಬರ್ಯ. ಕೊನೆಗೆ ಮಹಿಷನು ಶರಣಾಗಿ, “ನನ್ನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ‘ಕೆಂಡ ಸೇವೆ’ ಮಾಡುವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪುಣ್ಯ ಸಿಗಲಿ” ಎಂಬ ವರವನ್ನು ಬೇಡಿದನು.

ದೇವಿಯ ಈ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷತೆಯ ನಂತರ, ದೇವವರ್ಮನಿಗೆ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಸ್ವಾಮಿಯ ದರ್ಶನವಾಗಿ, ವರಾಹಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾಮಾತೆಯ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದರು. ಆತನು ಅದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ, ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಂದಾರ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು.

ಮಂದಾರ್ತಿಯ ಮಹಿಮೆ

ಇಂದಿಗೂ ಕೂಡ, ಮಂದಾರ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಕೆಂಡ ಸೇವೆ, ಸರ್ಪಸಂಸ್ಕಾರ, ಆಶ್ಲೇಷ ಬಲಿ, ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು ಮುಂತಾದ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ಭಕ್ತರ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷತೆ, ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿ, ರಾಜಕೀಯ ತ್ಯಾಗ, ದೈತ್ಯ ಸಂಹಾರ ಮತ್ತು ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆಯಾದಂತದ್ದು ಭಕ್ತರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯ ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿದೆ.ಇದು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳವಲ್ಲ, ಇದು ನಮ್ಮ ಪುರಾತನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ದೇವಿ ಶಕ್ತಿಯ ಜೀವಂತ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

ಮಂದಾರ್ತಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮೆಳದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕಥೆ

ಬಹುಕಾಲ ಹಿಂದೆ ಸರ್ಗೋಳಿ ಅಂತು ಎಂಬ ಕಳ್ಳನೊಬ್ಬನಿದ್ದ. ಅವನು ಶ್ರೀಮಂತರಿಂದ ಹಣ ದೋಚಿ, ಬಡವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಪರೋಪಕಾರಿ ಸ್ವಭಾವದವನು. ಒಂದು ವೇಳೆ, ಅಂತು ಒಂದು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಗಣಪತಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ದೋಚಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಬೆಟ್ಟ ಹತ್ತುತ್ತಿರುವಾಗ, ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಆನೆ ಅವನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಡೆದು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಅವನು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ತಲುಪಲಾಗದೆ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತಾನೆ.

ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನು ಶ್ರೀ ಗಣೇಶನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, “ನಾನು ಬಡವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಇಂತಹ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಬೇಡಿ” ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ದೇವರು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
“ಪವಿತ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಯಾವುದೇ ಲೋಭವಿಲ್ಲದೆ ಒಬ್ಬನೇ ಬಾ. ಅಂದಾಗ ದೇವಾಲಯದ ಮುಂದೆ ನೀನು ಮೊದಲಿಗೆ ಏನು ಕಾಣುತ್ತಿಯೋ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊ.”

ಅಂತು ದೇವರ ಆಜ್ಞೆ ಅಂತೆ ಮತ್ತೆ ಒಬ್ಬನೇ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮುಂದೆಯೇ ಅವನು ಒಂದು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತಾನೆ. ಆತ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ತೆರಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಮಂದಾರ್ಥಿ ದೇವಾಲಯದ ಸಮೀಪ ಬಂದಾಗ, ಆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ತುಂಬಾ ಭಾರವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ತಕ್ಷಣವೇ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಕೆಳಗಿಟ್ಟು ತೆರೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಅದರೊಳಗಿದ್ದದ್ದು ಅವನಿಗೆ ಆಘಾತ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ — ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಗಣೇಶನ ವಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಕಲಾವಿದರು ಧರಿಸುವ ಗಜ್ಜೆ (ಪಾದರತ್ನ)ಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಆ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಎತ್ತಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಅದನ್ನು ಬಾರಾಳಿ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವೇ ಇಂದಿನ ಬಾರಾಳಿ ಗಣಪತಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಈ ಘಟನೆಯಿಂದ ಅಂತು ನಿರಾಸೆಯಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾನೆ. ಮಂದಾರ್ತಿ ದೇವಾಲಯದ ಸಮೀಪ ಬಂದಾಗ, ಅವನ ಸಹಾಯಕನು ಆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಗಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಅಂತು ಅಶರೀರವಾಣಿಯ ಶಬ್ದವೊಂದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ:

“ಈ ಗಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸು” ಎಂದು.

ಈ ಅದ್ಭುತ ಘಟನೆಯೇ ಮಂದಾರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸೇವೆಯ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಮಂದಾರ್ತಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮ ಭಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಈ ಗಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಮಂದಾರ್ತಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಐದು ಯಕ್ಷಗಾನ ಮೇಳಗಳು ಇದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮೆಳಕ್ಕೂ ತಾನಾಗಿಯೇ ಒಂದು ವಾಹನ ಇರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆ. ಈ ಮೇಳಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತದ ಹಾಗೂ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಲಾಗುತ್ತದೆ.ಪ್ರತಿ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 45ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಕಲಾವಿದರು ಇದ್ದಾರೆ.

ಕರಾವಳಿಯ ಜನತೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ದೂರದೂರದ ಭಕ್ತರೂ ಈ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಅಗಾಧ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಮನಃಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳ ಪೂರ್ಣತೆಗಾಗಿ ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿ “ಯಕ್ಷಗಾನ ಸೇವೆ” ಅನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲೂ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂದಾರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಈ ರೀತಿ ಮಂದಾರ್ತಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಕಲೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನವಲ್ಲ — ಅದು ಭಕ್ತಿ, ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕತೆಯ ದೈವಿಕ ಸೇವೆಯ ರೂಪವಾಗಿದೆ.

ಮಂದಾರ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಹಾತ್ಮೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಯಕ್ಷಗಾನ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

• Instagram
• YouTube
• WhatsApp
• Facebook

ಅಮ್ಮನವರ ಚಿತ್ರಣ ಬೇಕಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿ